Het Energiebedrijf








de gasfabriek,
zoals hij begonnen is in 1848



- 1879 -

Uitbreiding
De gasfabriek breidt snel uit. In 1875 wordt het stukje 3e Binnenvestgracht tussen West Volmolensteeg en het Vogelstraatje gedempt. Ook het verlengde van de Volmolengracht (tussen Langegracht 3e Binnenvestgracht) wordt gedempt en bij het bedrijfsterrein van de gasfabriek gevoegd.



De gasfabriek begint in 1848 met de productie. Het is daarmee de eerste stedelijke gasfabriek van Nederland. Het wordt de fabriek die het zwaarst zijn stempel zal zetten op de ruimte en het aanzien van de Langegracht. Het is tevens de enige industrie die ook op heden op deze locatie nog aanwezig is.
Economisch doet de gasfabriek het goed. Dat is ook niet zo moeilijk, want concurrentie is er niet.



- 1898 -

Gasfabriek aan de Maresingel
De gasfabriek viert zijn 50-jarig bestaan.









- 1899 -

het terrein van de gasfabriek
Via een zgn accordement heeft de gasfabriek een verbinding met de spoorlijn. Ook aan de overkant van de Maresingel staat nu een gashouder. Het zou logisch zijn als verdere uitbreidingen van de Stedelijke gas- en lichtafbriek aan die kant van de singel zou plaatsvinden.



- 1924 -

uitbreiding aan de Langegracht
Aan de overkant van de singel is wel een tweede gashouder geplaatst, maar het bedrijfsterrein is verder uitgebreid aan de Langegracht. Daarvoor zijn weer talloze huizen gesloopt.
Aan de overkant van de

Er worden voortdurend panden in de omgeving aangekocht voor uitbreiding van de gasfabriek. In 1900 is het de beurt aan Volmolensteeg 1,3,5,7 en 9, Lijsterpoort 1, Prinsensteegje 4 en 6, Langegracht 114. Behalve aan uitbreiding van de gasfabriek wordt nu ook gedacht aan de bouw van een elektrische centrale. Die komt er inderdaad en hij wordt in 1907 in werking gesteld.



- 1920 -

Uitbreiding Administratiegebouw
Het administratiegebouw van de Stedelijke Gas- en Lichtfabriek dateert van ongeveer 1911. In 1920 wordt het alweer uitgebreid. Op de foto zijn de voorbereidende werkzaamheden te zien.



- begin 20e eeuw -

het uitgebreide Administratiegebouw
Op de voorgrond ligt de Volmolenbrug.





- begin 20e eeuw -

Energiebedrijf




Het terrein van het energiebedrijf verandert voortdurend van aanzien. In 1952-1953 wordt een nieuwe centrale gebouwd met een schoorsteen van 80 meter hoog.

Door de introductie van aardgas in de jaren zestig is opeens veel minder ruimte nodig. De opslagterreinen voor steenkool worden niet meer gebruikt. Op het vrijgekomen gebied komt het Huigpark en het Stadsbouwhuis. Ook de gashouders aan de overkant van de Maresingel zijn niet meer nodig. Het slopen wordt jarenlang uitgesteld vanwege de hoge kosten.

In 1980 bouwt het energiebedrijf een nieuw kantoorpand. In 1981 wordt het in gebruik genomen. Het oude kantoorpand wordt afgebroken.
In de jaren tachtig wordt gewerkt aan stadsverwarming voor de Stevenshof. Daarvoor wordt gebruikt gemaakt van de restwarmte van de vernieuwde elektrische centrale. De nieuwe centrale wordt in 1986 in gebruik genomen. In 1989 wordt het EBR (Energiebedrijf Rijnland) omgevormd tot een nieuw nutsbedrijf dat ook de watervoorziening verzorgt. De nieuwe naam is EWR (Energie en Watervoorziening Rijnland).
In 1999 neemt Nuon diverse regionale energiebedrijven over waaronder het EWR. De leverantie van water wordt daarna weer door een apart bedrijf verzorgd.
In 2020 zal de centrale aan de Langegracht, inmiddels overgenomen door E.on, worden gesloten.